به طور کل یکی از دلایل فروپاشی هر دولت و هر حکومت ضعف پادشاهان در اداره کشور بوده عدم لیاقت برخی از آنها باعث میشود که کشور ثبات لازم را نداشته باشد رو به انحطاط برود ،این پادشاهان گاه به دلایل لهو و لعب و حریص بودن در مال دنیا از قید و بند حکومت دست میکشیدند و به سرگرمی های خود توجه داشتند و از این رو نزدیکان با او به مخالفت بر میخواستند و یک نوع بی ثباتی و اختلاف در حکومت شکل میگرفت که سلسله پادشاهی را رو به انحطاط مینهاد که دولت های دیگر از این موقعیت استفاده می کردند و وارد جنگ با آن حکومت می شدند که عوامل داخلی باعث سقوط اشکانیان شد که در نتیجه دست درازی های ساسانی باعث شد که حکومت به دست آنها بیفتد و این نکته خیلی مهم است که اگر حکومتی ثبات سیاسی و نظامی داشته باشد هیچ دولتی حق دست درازی به آن را نخواهد داشت که اشکانیان بعد از ۴۷۰ سال حکومت این ثبات را از دست دادند .

اشکانیان در طول حکومت به سه دوره تقسیم شدند که 《قسمت سوم رو به انحطاط رفتن دولت اشکانی است که در این قسمت خاندان اشکانی به چند شعبه تقسیم شدند و هر کدام در ممالکی سلطنت کردند .شعبه اول در ایران ،شعبه دوم در ارمنستان و ولایت های مجاور و شعبه سوم در باختر و صفحات مجاور آن تا پنجاب و سند 》¹.البته فقدان منابع از چگونگی و علل انقراض اشکانیان اطلاعاتی در دست نیست البته جز در منابع رومی که آنها نیز اغراقات خود را به رشته تحریر در آوردند .

《برخی از عوامل انقراض دولت عبارت بودند از اختلافات داخلی شاهان و شاهزادگان بر سر کسب قدرت ،انسجام و هماهنگی لازم میان خاندان ها وجود نداشت ،جنگ های داخلی میان سرداران باعث انقراض شدند از جمله حمله ها و حیطه های اردشیر بابکان در آن تاثیر داشت 》².جنگ های میان اردشیر بابکان و بلاش و اردوان باعث شد که قسمت های مختلف به دست اردشیر بیفتد و بعد از اینکه در پارس اعلام استقلال کرد سربه شورش علیه بلاش و اردوان زد .《سرانجام در نبردی که میان اردشیر و اردوان در دشت هرمزدجان درگرفت ،اردوان به قتل رسید و با این ترتیب یکی از شاهنشاهی های شگفت انگیز مشرق زمین از صحنه روزگار ناپدید شد 》³.

 

۱-آقاجانی ،هاشم ،ایران دوره اشکانی ،رشت ،۱۳۸۷،انتشارات حق شناس ،صفحه ۱۴۳

۲-موسوی بجنوردی ،کاظم و جمعی از نویسندگان ،تاریخ جامع ایران (جلد دوم )تهران ،۱۳۹۳،نشریه مرکز دایره المعارف بزرگ اسلامی ،صفحه ۳۵۱،۳۵۲

۳-همان ،صفحه ۳۵۲