در طول تاریخ هر حکومتی که میخواست قدرت را دارا باشد و در جنگ ها پیروز گردد به تشکیل ارتش و سپاه منظم و قدرتمند میپرداخت که یک نمونه آن سپاه جاویدان هخامنشی بود اما 《اشکانیان ظاهرا ارتش منظمی نداشتند و هنگامی که جنگی روی میداد به جمع آوری لشکر از کشورهای تابع خویش میپرداختند 》¹.اشکانیان مانند بقیه حکومت هاارتش را به چند قسمت مختلف تقسیم می کردند به گونه ای که هر کدام در جنگ ها وظیفه خاصی را بر عهده داشتند .《نجبا و سرکردگان نظامی پرنی پادشاهان جنگجو را بر فرمانروایانی که خواهان صلح بودند ترجیح میدادند 》²یعنی اشکانیان قدرت را در جنگ می دیدند .

《سپاه پارت در بیشتر جنگ ها به ندرت از چهل یا پنجاه هزار نفر تجاوز میکرد 》³یعنی آنها بیشتر از این رقم ،افراد را در جنگ شرکت نمیدادند .حتی سپاه در اشکانیان دارای یک فرماندهی متمرکز نبوده و دژهای آنها در زمان عادی خالی از لشکر و سپاه بود .

《در آسیای میانه پارتیان آرایش خاص جنگی به خود میگرفتند و با سواران تیرانداز مجهز به زره و زنجیرپوش همه در کنار هم پیکار می کردند 》⁴.اما هنگامی که اشکانیان وارد ایران شدند با نظام جنگی سلوکیان آشنا شده و از آن استفاده کردند البته اینکه اشکانیان وارد ایران شدند به این منظور که سرزمین اشغالی سلوکیان را گرفتند و خواستار تشکیل حکومت شدند .《در سپاه اشکانی دو دسته وجود داشت :یکی سپاه پیاده و دیگری سپاه سواره 》⁵.که سپاه پیاه خیلی ارزش نداشت و تنها به حراست و پشتیبانی و پذیرایی از سپاه سواره مشغول بودند و در جنگ ها تعداد پیاده ها به بیست هزار نفر میرسید .

《از پیاده بیشتر در جنگ هایی که در کوهستان بود استفاده میشد 》⁶《اما برای سواره اهمیت بیشتری قائل میشدند و این گروه خود به دو دسته سواره سبک اسلحه و سواره سنگین اسلحه تقسیم میشد 》⁷اشکانیان از اسبان نیسای خود که در علفزار های مادها پرورش می یافت در جنگ ها استفاده میکردند و این اسب ها نیز در گروه سنگین اسلحه با زنجیرپوش پوشش داده میشدند .

سواران اشکانی گاهی نیز از سیم و زر استفاده میکردند و به پوشش کانل میرسیدند 《تیراندازان سنگین اسلحه ممتاز ترین واحد کشور بودند و افراد آن از میان آزادگان انتخاب میشد 》⁸و سواران سبک اسلحه چابک تر و زیرک تر بودند و حیله خاصی برای جنگ و گریز به کار میگرفتند .آنها بسیار زیرک و مهارت داشتند در اینکه چگونه دشمن را غافلگیر سازند 《روش جنگی پارتها نیز مخصوص بود بدین گونه که از میدان جنگ عقب نشینی مینمودند و آن گاه حمله می کردند و شیوه دیگر این بود که به دشمن میتاختند و آن گاه می گریختند 》⁹

آنها حتی از ارابه ها و داس های جنگی نیز استفاده نمیکردند و در فصل سرما و زمستان به جنگ نمیپرداختند .

 

۱-آقاجانی ،هاشم ،ایران دوره اشکانی ،رشت ،۱۳۸۷،انتشارات حق شناس ،صفحه ۳۲

۲-همان ،صفحه ۳۲

۳همان ،صفحه ۳۳

۴همان ،صفحه ۳۳

۵-همان ،صفحه ۳۴

۶-همان ،صفحه ۳۴

۷-همان ،صفحه ۳۴

۸همان ،صفحه ۳۵

۹-همان ،صفحه ۳۵