میراث اسکندر
به نام خدا
اسکندر مقدونی شخصی بود که با فعالیت و تاثیرات خود تاریخ ایران و حتی جهان برای برای همیشه تغییر داد.
او فرزند فیلیپ مقدونی بود ، خود فیلیپ مقدونی نیز هدف و قصد حمله به حکومت هخامنشی را داشت اما قبل از اینکه دست به کاری بزند درگذشت و حکومت خود را برای فرزند جوان و جنگجو خود باقی گذاشت."فیلیپ مقدونی ،پدر اسکندر ،هنگامی که از متحد ساختن یونانیان فراغت یافت،فرمان داد تا آماده نبرد با امپراتوری پارسها شوند.منظور وی انجام یک سفر جنگی تلافی جویانه و گرفتن انتقام جنگهای مدی بود.در این موقع یونانیان ارزوی دیگری جز اینکه بتوانند ایرانیان را از سواحل مدیترانه برانند، در سر نداشتند.فیلیپ شخص واقع بینی بود ولی قبل از انکه دست به اقدامی بزند درگذشت و ارزوهای خود را به گور برد.پس از او فرزندش اسکندر به حکومت رسید."(1)
اسکندر فردی بود که برای اولین بار سلطه غرب بر شرق را عملی کرد هرچند بعدها این سلطه با مشکلاتی روبرو شد و نهایتا از بین رفت. اسکندر در ۳۳سالگی بعد از تصاحب حکومت هخامنشیان و مستعمرات ان و بخش های دیگر در گذشت.
اسکندر ارزوی داشتن یک حکومت واحد ایرانی_یونانی منسجم را داشت و براس ان سیاست هایی ترتیب دید اما هرگز به نتیجه مد نظر خود نرسید ؛ او در انسجام و یکپارچه کردن بخش های کوچک موفق بود ولی در بخشهای بزرگ نتیجه بخش نبود.
"میراث اسکندر باعث شد در وحدت قسمت های کوچک حکومت وی موثر واقع شد.ولی اقدامات و تدابیر وی در ایجاد یک ملت واحد ایرانی و یونانی که اسکندر ارزوی ان را داشت یه نتیجه نرسید.حتی تمامیت و استقلال حکومتی که اسکندر بانی و موسس ان بود تضمین و تامین نگردید"(2)
لشکرکشی های متعدد اسکندر به مناطق و حکومتهای مختلف باعث شد که روابط سیاسی و اقتصادی و فرهنگی خوبی بین ان حکومتها شکل بگیرد."در اثر لشکرکشی های اسکندر که به مقیاس وسیعی موجبات پیشرفت روابط و مناسبات اقتصادی و سیاسی میان شرق و غرب فراهم گردید"(3)
او در نخستین گام در جهت تحکیم قدرت خود تصمیم به توجه بیش از پیش بر قدرت ساتراپیها گرفت و در ابتدا هر ساتراپی را در مقام خود باقی گذاشت اما در امور مالی و نظامی انها را محدود کرد و در هر ساتراپ مامورینی برای نظارت گماشت اوهمچنین ضریگب سکه توسط ساتراپ ها را ممنوع اعلام کرد."وی در آغاز کار ساتراپیهای پارسی را سرکار خود باقی گذاشت،ولی در امور مادی و نظامی از ایشان خلع ید کرد و در کنار هر ساتراپ رییس نظامی ویژه ایی منصوب و مشغول خدمت شد"(4)
کار مهم دیگری بود که اسکندر ساخت شهر و شهرسازی بود که در این زمینه بسیار فعال بوده است او همچنین شهرهای قدیمی که فرسوده شده بودند یا خراب بودند را ترمیم و توسعه داد و انها را بازسازی کرد."کار مهم دیگر اسکندر در سرزمین های مفتوح شهرسازی بود.بنظر میرسد او هفتاد شهر ساخت و این رقم غیر واقعی بنظر نمیرسد.(5) البته دلایل شهرسازی او بیشتر نظامی بوده است.
منابع
1-(جمعی از ایران شناسان اروپا _ تاریخ ایران _ فراگفت _ ۱۳۸۹ _ قم _صفحه ۱۰۶)
2-(م.م دیاکونف ترجمه کریم کشاورز_اشکانیان_پیام_۱۳۵۱_تهران_۱۲)
3-(همان _ صفحه ۱۳)
4-(همان _صفحه ۱۴)
5-(همان_صفحه ۱۴)