روزگار اشکانیان، عصر مبتنی بر منش و روش پهلوانی بوده و از این روست که واژه پهلوان (پرثو parthov =پارت)بر گرفته شده است.پیداست که کنش ها و میان کنش های فرهنگی اشکانیان در دوران خویش از اهمیت و تب و تاب ویژه ای برخوردار بوده است.اشکانیان ،زرتشتیان باورمندی بودند و همسو با آموزه های آن علاقه مندی شان به بزم و جشن و جوانمردی و ایستادگی شان در برابر خصم ،زبان زد همگان بود.

علاقه مندی اشکانیان به رزم و بزم که ریشه در خصلت های آریایی زرتشتی ای دودمان داشت به خوبی در فرهنگ و هنر آن دوران بازتاب یافته است.سرگذشت دلیری ها و دل دادگی ها شاهزادگان و پهلوانان فئودال اشکانی که در کانون فرهنگ رزمی و برمی آن عصر قرار داشتند،در پی فعالیت های داستان پردازی چون گوسان ها ،به تدریج به گونه ای بر سر زبان ها افتاد و ساختاری داستانی و روایی یافت که سرانجام ،شاهزادگان و پهلوانان اشکانی به صورت شخصیت هایی حماسی از چارچوب زمان و مکان گسستند و در دل اسطوره ها جاودانه شدند و سده های بعد،به صورت پهلوانی برجسته ،در متونی چون (خدای نامه)و شاهنامه بازنمون یافتند.چنان که معروف است ،بسیاری از پهلوانان حماسی ایران مانند:گودرز، گیو،بیژن،فرود،میلاد ،و فرهاد و ....از شمار شاهزادگان اشکانی بودند که در پی چنان فرآیند هایی ،تبدیل به شخصیت هایی فراتاریخس و حماسی گردیدند‌.

در بستره ی همین فرهنگ غنی اشکانیان ،داستان های عاشقانه ی بسیاری نیز پدید آمده بود.نمونه ی آن ،داستان های عاشقانه ای همچون (ویس و رامین)و (بیژن و منیژه)است که ریشه در عصر اشکانیان دارد و حاصلی از تلفیق طبع هند پردازانه و باریک اندیشانه ی خنیا گران روح حماسی کریمی اشکانیان است که در آن ها بزم خواهی و شادخواری و دل دادگی های اشرافیانه ی ویژه فرهنگ (رزمی و بزمی)اشکانی به خوبی بازتاب یافته است.

دوران اشکانیان ،خاستگاه پربار و توانمند ادبیات رزمی و بزمی غنایی خنایایی ایران است،در حالی که دوران بعد (ساسانیان)با بر چیده شدن نسبی آزادی های اجتماعی و مذهبی ،چنین ادبیاتی به فراموشی گرائید و ادبیات دینی و اندرزی و شاهانه جانشین آن شد.ادبیات ایران در پیش از اسلام ،در بخش ادب حماسی (شاه نامه ها)و ادب غنایی (اشعار تغزلی)به روشنی از فرهنگ پربار اشکانیان که خود بنیان گذار چنین فرهنگ و ادبی بودند ،سرچشمه می گیرد. 

 

متاسفانه به دلیل نبود منابع ،مجبور شدم از اینترنت در باره ی این موضوع مطالب جمع آوری کنم.