در مورد هنر اشکانیان با توجه به اینکه آثار زیادی باقی نمانده است اما هنوز میراثی باقی مانده که بتوان در مورد آن صحبت کرد،هنر تلفیقی از هنر هخامنشی مشرق زمین و سلوکیان مغرب زمین است .《به طور کل هنر پارتها را به دو دوره میشود تقسیم کرد یکی دوره ای مقدم بر سده اول پیش از میلاد است و دیگر دوره ای که با سلطنت میتریدات دوم شروع میشود و پیوستگی بین هخامنشیان و ساسانیان را تامین میکند》¹

《نخستین و مهمترین عامل ایجاد هنر ایران همانا فرهنگ ها و تمدن های گوناگون است که پیوسته ایران با آنها در تماس بوده است 》².یعنی اینکه اشکانیان هنر خود را از کشور های همسایه استنباط کرده بودند .هنر دورا پارتی سرتاسر قلمرو ایرانیان را در برگرفت و قدرت فرهنگ را به رخ میکشانید،《هنرپارتی ابتدا در مرزهای جنوبی شاهنشاهی تجلی پیدا نمود و سپس به سوی شرق گشوده شد》³.هنر پارتها که در میراث آنها باقی مانده بیشتر نشان از آداب و رسوم اشکانی را در برگرفته است و هنر پارتی دارای خصوصیات رنگارنگ و بارز بود که هنر روبه رو را نشان می داد《هنر پارتی با اینکه درباری بود اما ذوق و سلیقه مردم ساده را نیز منعکس می کرد》⁴《هنر در ایران پیش از سلطنت میتریدات دوم سه هنر مشهور بود یکی هنر هلنیستی و دیگر هنر یونانی ایرانی و سوم هنر خاص ایرانی 》⁵هنر هلنیستی در نمودار ساختن مناظر و زیبایی های طبیعت هم غرب و هم شرق را تکان داد.

《سبک هنر مهرداد اول دست کم چهار سبک مختلف را نمودار می ساخت 》⁶هنر در سکه های اشکانی تاثیر گذاشته بود و تلفیقی از هنر یونانی نیز در آن دیده میشد .《سبک های هنر بعد از میتریدات دوم بیشتر به سمت شهرسازی گرایش پیدا کرد 》⁷.شهر های مرو و تیسفون جزو شهرهایی هستند که با سبک هنری میتریدات دوم ساخته شده بودند یعنی شکل دایره وار داشتند.،هنر پارتی در بین النهرین نیز نمودار شد و آثاری برجای مانده است .در گوشه و کنار ایران آثاری برجای مانده که نشان از هنر پارت دارد.

《آثار معماری پارت را به خوبی نمیتوان در فلات ایران و داخل آن پیدا کرد و مشخص ساخت بلکه آثار پارتی در شهرهای ورکا،آسور،الحضرنمود بهتری داشته است 》⁸،معماری در دوره پارت شباهت بسیاری به معماری هخامنشی دارد و 《اثرترکیب هنری می بایستی روی دیواری که در معرض دیدار است متمرکز گردد》⁹یعنی ظاهر خانه و نمای آن مورد توجه بود تا داخل و باطن آن ،  《به دلیل گرمی هوا دیوار ها ساده و با خشت خام ساخته میشد اما در بخش هایی از آجر و سنگ نیز استفاده شده است 》¹⁰

اما چوب به دلیل نبود و گران بودن کمتر استفاده میشد.همان طور که معلوم است هنر در معماری بیشتر متوجه ارگ ها و بازار ها بود.

《در شهرهای پارتی خانه ها معمولا یک طبقه بود که در برخی جاها خانه ها ی دو طبقه نیز ساخته میشد》¹¹.《از آثار مهم اشکانی میتوان از بناهای تاریخی کنگاور و الحضر و بنای کوچک فراش آباد ،گورصخره ای وارکا و کاخ بابل و بقایای کاخ آشور نام برد》¹².در مورد هنر و معماری اشکانی برخلاف موارد دیگر این دوره مطالب زیاد است و حائز اهمیت است اما همان قدر مهم است که هنر اشکانی تلفیقی بوده و معماری آنها تاثیر پذیرفته از معماری هخامنشی .

 

 

۱-آقاجانی ،هاشم ،ایران دوره اشکانی ،رشت ،۱۳۸۷،انتشارات حق شناس ،صفحه ۱۰۷

۲-همان،صفحه ۱۰۸

۳-همان،صفحه ۱۰۹

۴-همان،صفحه ۱۱۰

۵-همان ،صفحه ۱۱۰

۶-همان ،صفحه ۱۱۱

۷-همان،صفحه ۱۱۲

۸-همان،صفحه ۱۲۲

۹-همان ،صفحه ۱۲۲و۱۲۳

۱۰-همان ،صفحه ۱۲۳

۱۱-همان ،صفحه ۱۲۳

۱۲-همان ،صفحه ۱۲۴